Je stem als ‘booster’

Een goed werkend, uitgebalanceerd immuunsysteem is enorm belangrijk voor je welzijn. Het maakt je krachtiger en vitaler en beschermt je tegen infecties, maar ook speelt het een belangrijke rol in het voorkomen en oplossen van celdelingsfouten.
Het immuunsysteem is er om ons te beschermen en te helpen herstellen. Als het uit balans is of niet goed functioneert, lopen we een groter risico op infectieziekten, maar ook op auto-immuunreacties, waarbij het immuunsysteem ‘per ongeluk’ ons eigen lichaam aanvalt. 


In de overlevingsstand
Het immuunsysteem staat bij veel van ons onder grote druk, doordat we een groot gedeelte van de dag in de overlevingsstand staan, waarbij vooral het sympathisch zenuwstelsel actief is. In deze stressmodus zijn ons lichaam en ons hoofd gericht op mogelijk gevaar. We zijn alert op onze omgeving, hebben onze aandacht naar buiten gericht, onze hartslag is relatief hoog, de hersenactiviteit is intens (we zitten in Bèta), onze ademhaling blijft ook hoog. In situaties waar werkelijk gevaar dreigt (zoals bijvoorbeeld in het verkeer) is dat op zich geen slechte zaak, we moeten immers ook alert zijn en veilig op onze bestemming aankomen.  
 
Het probleem is dat we wanneer we uit de stressvolle situatie zijn, niet terugkeren naar de Rust- en Herstelmodus, waarbij het para-sympathisch zenuwstelsel de leiding overneemt.
Sterker nog, het overkomt ons vaak dat we, eenmaal aangekomen op ons werk, niet in een minder stressvolle omgeving komen dan in het verkeer, maar in een veel stressvollere! Ook al dreigt daar geen letterlijk gevaar van bijvoorbeeld een verkeersongeval, we voelen ons regelmatig onveilig, boos, gefrustreerd of niet gezien. En deze emoties hebben veel meer impact op ons dan de onveiligheid in het verkeer. Ze begeleiden ons vaak de hele dag. Zelfs als we weer thuis zijn en tot rust willen komen, blijven we malen over wat er die dag gebeurd is.  

Stress eist z’n tol
Dat is niet alleen onaangenaam, het vreet aan onze gezondheid. Want zolang het sympathisch zenuwstelsel actief is, kan er niet gebouwd worden, niet hersteld worden, niet uitgerust en opgeladen worden. Dat heeft invloed op het functioneren van ons spijsverteringsstelsel, onze organen, het zelf-herstellend vermogen van ons lichaam en ons immuunsysteem. Want de suggestie van dreigend gevaar maakt dat die processen op een tweede plan geschoven worden. Daar komt geen energie voor vrij, alle energie gaat naar het overleven van de situatie.  

Switch naar rust- en herstel
Pas als de switch naar het para-sympathisch zenuwstelsel gemaakt is, is er ruimte voor al deze processen. Die switch kun je op veel verschillende manieren maken. Bijvoorbeeld door even tijd voor jezelf te nemen en iets te gaan doen waar je blij van wordt, of door vol verwondering naar een mooie zonsondergang te kijken, of door te mediteren, of door even helemaal in het moment op te gaan met een kopje thee…  

We kennen allemaal zulke momenten dat de tijd even stil lijkt te staan, dat je je verbonden voelt met de natuur of de mensen om je heen. Dat voelt heerlijk en maakt ons even een moment intens gelukkig. 
In 2016 deed Dr. Joe Dispenza onderzoek naar de invloed van verheffende emoties als dankbaarheid, vrede of vreugde op de werkzaamheid van het immuunsysteem. Hij vroeg de proefpersonen vier dagen lang 10 minuten per dag bewust de rust- en herstelmodus op te zoeken door een verheffende emotie te doorvoelen. En wat bleek… De werkzaamheid van hun immuunsysteem was na die vier dagen toegenomen met maar liefst 49,5%!  
 
Hoe krijg je dat voor elkaar?
Dat is natuurlijk heel goed nieuws en bevestigt hoe groot het regenererend vermogen van het para-sympathisch zenuwstelsel is. Alleen… als je gestrest bent is het súpermoeilijk om je zomaar ineens vredig of dankbaar te gaan zitten voelen, of vol aandacht naar de zonsondergang te gaan kijken, of zelfs om heel gewoon even oprecht te genieten van je kopje thee. Want… je wordt op dat moment geregeerd door de sympathische modus en die staat het niet toe dat je je aandacht naar binnen keert en de rust op zoekt. Sterker nog, in deze modus heb je het gevoel dat het uitermate onverstandig is om te gaan zitten en niks te doen. Je hele systeem schreeuwt je toe: blijf actief, blijf alert! Dus… wat doe je als je in de stressmodus bent en je zit eindelijk op de bank? Dan kijk je om je heen, je ergert je ineens aan een spinnenweb in de hoek van het plafond of stof op de vensterbank. En voor je het weet heb je een doek gepakt en begint de boel school te maken. Of je herinnert je plotseling dat je je collega nog terug moet bellen en dat er nog 5 mailtjes onbeantwoord in je mailbox staan en voor je het weet zit je alweer met je telefoon in je hand…
Doordat je in de stressmodus zit, met het sympathisch zenuwstelsel aan het roer, doe je er juist alles aan om NIET tot rust te komen, want dat is veel te gevaarlijk… 

Zingen als uitweg
Gelukkig is er een uitweg. Je kunt je sympathisch zenuwstelsel namelijk als het ware om de tuin leiden. Het vraagt om actie… nou, dan krijgt het actie: je gaat zingen. Zingen is een activiteit en daar hebben we in de stressmodus veel minder weerstand tegen dan tegen ‘niks’ doen.  
En het mooie is: het zingen van lange tonen brengt je in no time in de rust- en herstelmodus. Door lange tonen te zingen wordt je uitademing trager, waardoor de inademing dieper wordt. Je hartslag wordt gelijkmatiger, coherenter. En dat heeft een directe weerslag op je hersengolven, die worden rustiger, je gaat naar Alfa. Dat gebeurt allemaal vanzelf, wanneer je lange tonen zingt.

De bonus in onze Stemklank
Maar dat is niet alles… iedere klank bestaat uit een spectrum van tonen (zoals licht bestaat uit een spectrum van kleuren). Ook de klank van onze stem bevat zo’n spectrum van tonen, die samen de klankkleur en het unieke karakter van de individuele stem bepalen. Je zou dat spectrum kunnen verdelen in de grondtoon (dat is de toon die je zingt) en de boventonen (die niet zozeer als tonen hoorbaar zijn, maar wel het karakter van de klank bepalen).  Het Lichtenberger® Institut für Angewandte Stimmfysiologie ontdekte een relatie tussen het functioneren van stem, zenuwstelsel en specifieke boventonen, die zij zangerformanten noemen.  Het gaat om frequentiepieken van rond de 3000, 5000 en 8000 Herz die in de menselijke stem meetbaar en waarneembaar zijn.  
Het bijzondere aan deze zangerformanten, is dat ze ons zenuwstelsel via de gehoorgang, trommelvlies en het middenoor een extra impuls geven. Ons oor is zo gebouwd dat het die drie formanten als het ware met een versterker ontvangt. En als ons gehoor deze binnenkrijgt, dan geeft het ons para-sympathisch zenuwstelsel een seintje om actief te worden. Zo helpen dus ook deze frequenties om ons zenuwstelsel in de rust- en herstelmodus te krijgen! Het leren onderscheiden en waarnemen van deze frequenties helpt om de toegang naar ons parasympatisch systeem makkelijker te vinden. Daarover kun je meer lezen in ons blog ‘Zomeravonden en Zangerformanten’

Nog even in het kort
Als we het allemaal kort willen samenvatten, zou je het zo kunnen zeggen: Wanneer je begint met het zingen van lange tonen, geef je het parasympatisch zenuwstelsel gelegenheid om het roer over te nemen van het sympathisch zenuwstelsel. Je richt tijdens het zingen je aandacht naar binnen en op de zangerformanten, wat dat proces versnelt en versterkt.  
En dan is er ineens álle ruimte voor rust en herstel. Je kunt je aandacht zonder moeite nog verder naar binnen keren, omdat je niet meer ‘geforceerd’ wordt alert te zijn. Het is veel eenvoudiger om verheffende emoties als dankbaarheid, vrede en vreugde op te roepen, want je zit niet meer gevangen in de gedachten en emoties van de stressmodus. En je lichaam begint direct met het inhalen van achterstallig onderhoud.  
Dat houdt in dat je weer energie verzamelt en dus écht uitrust (terwijl je wakker bent). En dat je spijsvertering niet meer op halve kracht functioneert, maar weer optimaal gaat werken, dat je organen de toevoer van bloed en voedingsstoffen krijgen die ze zo hard nodig hebben, en dat je immuunsysteem die enorme boost krijgt en weer optimaal en uitgebalanceerd gaat functioneren. 
Door met je aandacht bij je immuunsysteem te zijn en het op deze manier als het ware van binnenuit aandachtig te verzorgen, word je je meer bewust van de mogelijkheden die je in hebt en die je aan kunt spreken. Zo ben je op alle niveaus aanwezig bij wat je zelf in gang gezet hebt. De rust- en herstelmodus is geactiveerd door gebruik te maken van de klank van je eigen stem!